Thông báo khẩn

Đoàn - Hội khoa Vật lý chúc mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Chúc các Thầy Cô và các bạn giáo sinh có một ngày lễ đầy ý nghĩa và niềm vui.

Chào mừng bạn đã đến với Bản tin trực tuyến của Đoàn - Hội khoa Vật lý, trường ĐH Sư phạm TPHCM.
Nếu bạn muốn làm writer, vui lòng liên lạc tolamvienkhoa@yahoo.com.vn

Cùng tưởng niệm nhớ đến bạn Lê Thanh Thuý, học sinh trường Trung học Thực hành, ĐH Sư phạm TPHCM, Công dân trẻ TPHCM, đã ra đi vào lúc 18h30 ngày 2/11/2007.

Các hoạt động trong khoa đang diễn ra:
- Hội diễn văn nghệ khoa Lý năm 2007
- Giải bóng đá mini nam nữ truyền thống khoa Lý

- Hội nghị Liên Chi hội HSV khoa Vật lý'
- Hội thi "Người giáo viên vật lý tương lai" diễn ra vào lúc 13g ngày 02/12/2007 tại Giảng đường A, 222 Lê Văn Sỹ Q3

Hiển thị các bài đăng có nhãn Khoa học. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Khoa học. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 12 tháng 1, 2008

Phát hiện các tiểu thiên hà tương tự dải Ngân hà thuở sơ khai

Các nhà thiên văn vừa phát hiện tiểu thiên hà có thể được khai sinh trong khoảng thời gian tương tự như tiền thân dải Ngân hà của Trái đất.
Những tiểu thiên hà trên có kích thước chỉ bằng 1/10 đến 1/20 dải Ngân hà và có số lượng sao ít hơn 40 lần. Ánh sáng phát ra khoảng 2 tỉ năm sau vụ nổ Big Bang, vụ nổ trong lý thuyết đã sản sinh ra vũ trụ cách đây 13.7 tỉ năm. Vì vậy, những tiểu thiên hà được xem như đang tồn tại trong một vũ trụ còn non trẻ.
Tiểu thiên hà không phải là những vật thể xa xôi nhất từng được khám phá thông qua Kính viễn vọng Hubble, nhưng các nhà thiên văn xem đây là chứng cứ về tiền thân của những cấu trúc xoắn ốc lớn hơn như dải Ngân hà.
Eric Gawiser, nhà thiên văn tại trường Nghệ thuật và Khoa học Rutgers, cho biết: “Tìm thấy và phát hiện chúng là một bước trong quá trình tiến hóa của dải ngân hà cũng tương tự như tìm ra một hóa thạch quan trọng của quá trình tiến hóa loài người.”
Gawiser và Caryl Gronwall - nhà vật lý thiên văn tại Đại học Pennsylvania, công bố những phát hiện của mình trong buổi họp thường niên của Cộng đồng thiên văn Mỹ (American Astronomical Society – AAS) tại Austin, Texas.
Gronwall nhận xét về các thiên hà xoắn ốc có cấu tạo phần lớn là những ngôi sao nóng, tỏa ra một loại tia cực tím đặc biệt có tên “Lyman alpha”. "Chúng có rất nhiều hình dạng khác nhau – tròn, thuôn dài hoặc hơi dẹt và chúng tôi đang tiến hành đo đạc thật chính xác kích thước của chúng.”
3 tiểu thiên hà cách khoảng 12 tỉ năm ánh sáng so với Trái đất, hình ảnh được kính thiên văn Hubble ghi lại. Các nhà thiên văn học cho rằng, các tiểu hành tinh này hình thành tương tự như dải ngân hà hình thành hàng tỉ năm trước. (Ảnh: NASA)
Các dữ liệu và mô phỏng bằng máy tính về cách thức các tiểu thiên hà va chạm vào nhau khiến Gronwal và Gawiser kết luận: các thiên hà có những tia Lyman alpha mạnh là tiền thân của những dải thiên hà xoắn ốc. Gawiser nói: “Lý thuyết vũ trụ học cho rằng các thiên hà xoắn ốc tiến hóa từ những thiên hà như thế này. Khó khăn ở đây là phát hiện được chúng. Chúng tôi đã quan sát được những thiên hà sơ khai khác nhưng chúng lớn hơn và phát triển thành những thiên hà hình ê-lip chứ không xoắn ốc.”
Nigel Sharp, chỉ huy dự án tại Quỹ Khoa học Quốc gia, ngành Khoa học Thiên văn, phát biểu Gronwal và Gawiser sử dụng kính Hubble và những đài thiên văn khác để rút ra được phát hiện quan trọng này. “Nhóm nghiên cứu đã đến rất gần với khả năng tìm được những thiên hà tương tự như dải Ngân hà của chúng ta khi mới chào đời.”
Kính viễn vọng Hubble chụp từ trái đất bằng tàu con thoi vũ trụ vào tháng 3 năm 2002. (Ảnh: Reuters/NASA/Handout)

Thứ Sáu, 4 tháng 1, 2008

Chứng minh được Bell không phát minh ra điện thoại?

Theo Hãng tin AP, nhà báo Seth Shulman khẳng định rằng ông chứng minh được Alexander Graham Bell không phải là người phát minh ra điện thoại mà ăn cắp ý tưởng của Elisha Gray.
Cuộc tranh cãi ai là cha đẻ của điện thoại bắt đầu từ cuối thế kỷ XIX. Cả Bell lẫn Gray đều tuyên bố mình là người phát minh, nhưng người được cấp bằng sáng chế là Bell. Gray kiện ra tòa nhưng thua.
A.Bell và chiếc điện thoại đầu tiên (Ảnh: TP)Trong cuốn sách sẽ được bán vào đầu năm 2008, nhà báo Seth Shulman dựa vào cuốn nhật ký phòng thí nghiệm của Bell vừa được công khai mấy năm trước đây để chứng minh rằng ý tưởng về điện thoại mà Bell được nhận bằng sáng chế chỉ xuất hiện trong cuốn nhật ký 12 ngày sau khi ông đã gửi đơn xin bằng chứng nhận.
Hình vẽ người sử dụng thiết bị giống điện thoại trong đơn của Bell chỉ khác chút ít so với hình vẽ trong hồ sơ xin bằng sáng chế của Gray.
Seth Shulman còn dẫn hồi ký của những người cùng thời với Bell nói rằng ông này đã tỏ ra rất mất bình tĩnh khi phải thực hành ý tưởng điện thoại khi có mặt Gray ở đó và Bell cũng từ chối cung cấp lời khai trong phiên tòa mà Gray cố tìm cách chứng minh quyền của mình đối với phát minh.
Tuy nhiên, Seth Shulman cũng thừa nhận rằng nếu Bell không phải là người đầu tiên có ý tưởng đi nữa thì ông cũng là người đầu tiên chế tạo ra được một chiếc điện thoại. Còn Gray thì không đi xa hơn ý tưởng ban đầu.
Theo: khoahoc.com.vn

Những nhà tiên tri lừng danh thế giới



Nhà tiên tri Nostradamus
Nhắc đến các nhà tiên tri trên thế giới, người đầu tiên nhân loại nhớ đến là Nostradamus bởi khác với những nhà tiên tri khác, ông có khả năng đoán vận mệnh thế giới trong một thời gian dài, thậm chí đến vài thế kỷ. Những lời tiên đoán của Nostradamus về những biến cố trọng đại của thế giới như tật bệnh, chiến tranh, về các thiên tai khủng khiếp, hầu hết đều được chứng minh trong thực tế.
Sinh ra và lớn lên tại xứ sở của rượu vang, Nostradamus từ nhỏ đã bộc lộ những tài năng trời phú, nhất là ở bộ môn toán học, thiên văn và chiêm tinh. Tốt nghiệp trường đại học, Nostradamus trở thành một bác sĩ cho đến khi dịch hạch ập đến cướp đi tính mạng tất cả thành viên trong gia đình ông.
Rời bỏ quê hương, Nostradamus bỏ đi lang thang đến nhiều nơi trên đất nước Pháp và Ý. Mang tâm trạng u uất và đau khổ, “người đàn ông với đôi mắt sâu thẳm” đến với một niềm đam mê mới trong ngành khoa học huyền bí. Năm 1550, ông cho xuất bản “đứa con” đầu tiên trong sự nghiệp tiên tri của mình và mang lại thành công bất ngờ.
Nhà tiên tri Nostradamus (Ảnh: Elmonasterio.org)
Nostradamus tiếp tục sự nghiệp với hơn 1.000 bài thơ tứ tuyệt mà sau này đã trở thành những lời Sấm Ký của loài người. Tuy nhiên, để tránh con mắt soi xét của chính quyền, ông phải dùng biện pháp chơi chữ và các loại ngôn ngữ khác như Hy Lạp, La Tinh, Italy, Do Thái và Ả Rập…
Chính điều này đã gây khó khăn cho việc phiên dịch những lời sấm của cấc tầng lớp hậu duệ. Cuốn sách “Les propheties” (tạm dịch là “Những lời sấm”) của ông ra đời gây nhiều sự phản ứng trái ngược của công chúng. Có người cho ông là tay sai của quỹ dữ, một kẻ ngông cuồng và dối trá, song cũng có rất nhiều người ủng hộ ông, đặc biệt là tầng lớp quý tộc.
Qúy tộc khắp nơi đổ dồn về xin nhà tiên tri này những lá số tử vi và lời khuyên cho cuộc đời họ. Một trong những người vô cùng sùng mộ Nostradamus là hoàng hậu Catherine de Médicis, phu nhân của vua Henry đệ II.
Sau khi đọc quyển Niên Giám cho năm 1955 của Notradamus trong có ám chỉ một tai họa sẽ giáng xuống cho gia đình hoàng tộc, bà liền triệu ông về Paris để giảng giải tường tận, đồng thời lập lá số tử vi cho các hoàng tử, công chúa (sau này chính bà là người phong cho ông tước Nhà cố vấn và bác sĩ của hoàng gia). Bắt đầu từ thời điểm này, Nostradamus liên tục gây được tiếng vang lớn, khẳng định ngôi vị thứ một của ông trong ngành khoa học huyền bì thế giới.
Cái chết được nhà tiên tri báo trước của vua Henry đệ nhị
Sư tử con sẽ vượt qua sư tử già Trong cuộc chiến chỉ có một trận đánh Nó sẽ đâm thủng mắt từ trong lồng vàng Hai vết thương và một cái chết thảm thương.
Đó là một trong số ít những lời sấm dễ hiểu và chính xác nhất của Nostradamus được ghi trong quyển Thế kỷ 1, câu 35. Phớt lờ lời cảnh báo về cái chết đau đớn này, vua Henry II vẫn nhận lời giao đấu với bá tước Montgomery. Cả hai người cùng đeo khiên khắc hình sư tử và Montgomery - “sư tử con” ít hơn “sư tử già” 6 tuổi. Cuộc chiến diễn ra hoàn toàn trùng khớp với lời sấm, vua Henry bị mù mắt do bị Montgomery mất đà đâm giáo vào miếng che mắt mạ vàng. Cùng với hai vết thương nặng, Henry đã phải trả giá cho việc từ chối nghe theo lời sấm của Nostradamus và ra đi sau 10 ngày nằm trên giường bệnh.
Cảnh báo việc Napoleon bại trận ở Nga
Năm 1812, được sự ủng hộ của một số quân đồng minh như Italy, Áo và Đức, Napoleon đem quân xâm chiếm nước Nga. Đội quân viễn chinh hùng mạnh này đông tới 600.000 người, tuy nhiên cũng hoàn toàn chịu bó tay khi quân đội Nga dùng chiến lược tiêu thổ, rút quân để lại những thành phố hoang tàn trơ trụi. Không còn cách nào khác, đội quân của Hoàng đế chỉ còn đường rút lui đúng lúc mùa đông lạnh giá ập đến. Kết cục quân sĩ chết rải rác dọc đường lui quân và chỉ còn sống sót vài nghìn người. Nếu như Napoleon chịu nghe theo lời cảnh báo của Nostradamos trước đó, chắc chắn đã không phải nhận kết cục thảm thương như thế. Lời sấm của Nostradamus đã cảnh báo trước rằng:
Một đội quân lớn sẽ tràn vào nước Nga Những người bị xâm lược sẽ phá hủy một thành phố Quân chủ lực sẽ phản công Những kẻ chiến bại sẽ chết trên miền đất trắng.
Lời sấm về cuộc đời và số phận của Napoleon
Hoàng đế vĩ đại sẽ khởi đầu với một vị trí thấp kém Và nhanh chóng trở nên lớn mạnh Nơi nhỏ hẹp sẽ trở thành trung tâm Khi ông giành được quyền lực tối cao.
Ông hoàng chiến bại bị lưu đày ở Elba Sẽ trở về Marseilles qua vịnh Genoa Nhưng không vượt qua được các thế lực ngoại bang Tuy thoát chết nhưng vẫn phải đổ máu.
Tiếp sau thất bại tại Nga là những tháng ngày đen tối liên tiếp của vị hoàng đế tài ba Napoleon. Ông bị đày ra đảo Elba song vẫn không yên vì vua Louis XVIII đã cử quân đội đến để bắt giữ ông. Sau khi thu phục lại một phần quân đội của mình và chiến đấu chống liên quân nằm dưới quyền chỉ huy của Công tước Wellington, thất bại tại trận Waterloo, Napoleon tuy thoát được cái chết nhưng vẫn bị tước hết chức vị và phải đi lưu vong cho đến khi ông qua đời vào năm 1821. Có thể thấy không phải ai khác, mà chính lịch sử đã chứng nhân hùng hồn nhất cho khả năng tiên đoán thần kỳ của Nostradamos.
Vụ hỏa hoạn thảm khốc ở London năm 1966
Máu của thần công lý sẽ bao phủ London Thành phố sẽ cháy vào năm 66 Vị phu nhân mất địa vị tối cao Và nhiều nơi bị hủy hoại.
Vụ hỏa hoạn này cũng được Nostradamus báo trước trong Quyển Thế kỷ 2, câu 51. Đây cũng là một trong những lời sấm gây ngạc nhiên nhiều nhất vì ông còn dự đoán chính xác cả năm xảy ra thảm họa.
Có lần một quý tộc đã thử tài ông bằng cách chỉ cho ông hai con heo và hỏi tương lai của chúng. Nostradamus suy nghĩ một hồi lâu rồi bảo: “Con heo lông xám trắng sẽ bị chó sói ăn còn heo lông đen thì ngài và quan khách sẽ ăn thịt nó”. Để làm sai lời đoán, nhà quý tộc sai gia nhân giết heo trắng để đãi khách. Nhưng sau khi đã giết heo, đầu bếp mãi lo nấu các món khác, bất ngờ có một con chó sói lén tha con heo đã làm thịt, người nhà la lên đánh đuổi sói thì nó đã kéo chạy mất buộc lòng phải làm luôn con heo lông đen. Biết rõ chuyện, từ đó nhà quý tộc hết sức bái phục nhà tiên tri này.
Nostradamus còn tiên đoán được sự kiện phi thuyền con thoi của Mỹ bị nổ tung khi được phóng khỏi giàn phóng. Ông thậm chí biết trước cả ngày tháng năm ông mất (2/7/1566). Nhà tiên tri đã cho bọn đào trộm hầm mộ một phen kinh hãi khi nhìn thấy dấu tích ghi ngày tháng năm ông tạ thế trên bàn tay ông trong hầm mộ.
Về tương lai, nhà tiên tri còn cho rằng sẽ bùng nổ cuộc chiến tranh thế giới thứ ba kéo dài 30 năm, bắt đầu từ năm 1999. Lúc bấy giờ Pháp là quốc gia bị thiệt hại nặng nề. Trước đó là sự xích lại gần nhau của hai siêu cường Nga, Mỹ sau cuộc thế chiến thứ 3 đầy tàn khốc, nhân loại có ai còn sống sót sẽ sống một thời gian dài thái bình an lạc. Cũng theo nhà tiên tri Nostradamus thì ngày thế giới tận thế sẽ là một ngày nào đó của năm 3979. Trước đó sa mạc Gobi sẽ biến thành biển.
Nhà tiên tri Emanuel Swedenborg
Ở Thụy Điển có một người "thấy được tương lai" nổi tiếng khác là Emanuel Swedenborg. Sinh năm 1688 và mất năm 1772, ông có hiểu biết sâu sắc ở rất nhiều lĩnh vực, từ khoa học, thiên văn, tôn giáo, toán học, lịch sử, địa chất đến đại dương, sinh học, cơ khí, vũ khí, tàu bè... Nhà tiên tri này được coi là nhà bác học của thế kỷ 18.
Ông đã làm các thành viên trong gia đình vô cùng kinh sợ khi đang dùng bữa tối, ông bỗng giật mình nói to: “Đang có trận hỏa hoạn lớn xảy ra tại Stockhom" (Stockhom là quê hương của ông). Điều kỳ lạ là nhà tiên tri này đang ở cách Stockhom những 500 km. Thậm chí, nhờ “thần nhãn” của mình, Emanuel còn biết đám cháy đã lan đến đâu, ông tả chính xác việc đám cháy bị dập tắt như thế nào và thở phào nhẹ nhõm khi “nhìn thấy” đám cháy được dập khi chỉ còn cách nhà mình vài ba ngôi nhà nữa thôi!
Khổng Minh "thần cơ diệu toán" - (Ảnh: Viettimes)
Quân sư Khổng Minh Gia Cát Lượng
Khi nhắc đến các nhà tiên đoán tương lai Trung Quốc, không thể nào không nhắc đến một nhân vật nổi danh thế giới về lĩnh vực này. Người đó chính là Khổng Minh Gia Cát Lượng. Ông là quân sư của Lưu Bị đời Tam Quốc. Gia Cát Lượng thường tiên đoán rất nhanh mọi việc bằng phép Chiêm Bốc hay Bốn Độn.
Khổng Minh là người được xem như chịu ảnh hưởng nhiều nhất về âm dương Dịch Lý trong vũ trụ. Các sách của Gia Cát Khổng Minh về phép Độn Toán còn lưu lại đến ngày nay rất nhiều cuốn Khổng Minh Thần Toán. Các tiên tri của ông còn truyền tụng mãi đến bây giờ với những hiệu quả rất lạ và đúng dù ông đoán trước cả mấy trăm năm.
Nhà tiên tri Jean Dixon
Nước Mỹ là quê hương của một phụ nữ lừng danh về đoán biết tương lai - bà Jean Dixon. Bà là một người có thế đứng trên chính trường Mỹ thời bấy giờ, lời nói của bà rất có trọng lượng. Tuy nhiên, không ai tin lời bà khi năm 1952, người phụ nữ tài ba này đưa ra một tin giật gân rằng Tổng thống Kennedy sẽ bị ám sát. Lời tiên đoán ấy mãi đến 4 năm sau mới được báo chí mới lan truyền.
Bà Dixon cố thuyết phục người thân của tổng thống là tổng thống nên bảo trọng vì ngày nguy hiểm đã gần kề. Tuy nhiên, không ai dám đưa lời tiên đoán ấy đến tổng thống vì Kennedy là một người rất ghét chuyện bói toán. Sáng 23/11/1963, Dixon cảm thấy lo lắng trong lòng, bà nôn nao hồi hộp thấy rõ và nhà tiên tri khẳng định với một người bạn tên Harley Cope rằng: “Tôi rất lo, vì hôm nay chắc chắn tổng thống sẽ bị ám sát!” Và quả thật, sự việc đã xảy ra đúng như bà Dixon đã tiên đoán; Tổng thống Kennedy đã bị ám sát.
Đại úy Becky Denlinger
Những chuyện kể trên đều là khả năng của những nhà bói toán, tiên tri. Tuy nhiên, có những người bình thường cũng có được khả năng ấy. Báo chí Mỹ đã từng đăng một tin khá lạ lùng về một nữ nhân viên kỳ cựu trong đội cứu hỏa thuộc tiểu bang Georgia, đại úy Becky Denlinger, một trong đội cứu hỏa.
Ngày 8/11/1989 trong một giấc mơ khủng khiếp, bà thấy toàn thể nhân viên trong đội cứu hỏa của mình được huy động đến cứu chữa khẩn cấp một tòa cao ốc đang bốc lửu vì bị một máy bay phản lực đâm nhào vào. Cảnh tượng thật hỗn loạn và có rất nhiều người bị thương, tiếng la hét và một tiếng nổ kinh hoàng.
Kinh hãi tỉnh dậy, mồ hôi tỏa khắp người, bà kể lại giấc mơ kỳ lạ cho các nhân viên trong đội cứu hỏa nghe. Nhiều người kết luận rằng đó là hiện tượng tự kỷ ám thị mà thôi. Nhưng chỉ sau đó không đầy một giờ, toàn bộ đội cứu hỏa của Becky Denlinger phải tức tốc lên đường cứu chữa một đám cháy lớn tại một cao ốc ở cách chỗ họ 60 km. Một phản lực của hải quân Mỹ đã bị nổ và đâm vào tòa nhà làm phát ra đám cháy lớn, khiến nhiều người bị thương và hai người thiệt mạng.
Em bé Eryl Mai Jones
Một em bé tên là Eryl Mai Jones một hôm thức giấc kể cho mẹ nghe rằng trong giấc mơ, em thấy một vật to lớn dị thường màu xám đen không biết từ đâu ập tới cày nát ngôi làng gia đình em ở. Hôm em bé nằm mơ là ngày 20/10/1966. Người mẹ cứ nghe con kể mãi chuyện cái khối đen thì bực mình bảo con nói nhảm.
Nhưng qua ngày hôm sau, 21/10, tự nhiên dân làng nghe những tiếng động phát ra làm long trời lở đất, cả ngôi làng bị những khối than đá khổng lồ đổ xuống che phủ. Nhiều người trong làng đã bị chôn vùi, một số lớn bị chết, chỉ khoảng 100 người may mắn thoát chết nhưng cũng bị thương nặng. Trong số đó có người mẹ của em Eryl Mai Jones. Điều kỳ lạ là những người sống sót cũng kể rằng, trước đó họ nằm mơ hoặc nghe người thân kể lại giấc mơ y hệt giấc mơ mà bé Erylk đã kể cho mẹ nghe.
(Tổng hợp)

Con người sẽ đổ bộ lên một tiểu hành tinh trước năm 2020

Theo tạp chí Ciel & Espace, con người sẽ đổ bộ lên một trong những tiểu hành tinh trước khi trở lại Mặt Trăng hoặc tìm cách thực hiện một chuyến du hành dài lên sao Hỏa.
Từ vài tháng nay, Cơ quan không gian Mỹ NASA đã nghĩ đến dự án hơi điên cuồng này là đưa người lên một trong vô số thiên thạch đang lướt qua Trái Đất, cách chúng ta vài triệu km.
Sứ mệnh lạ lùng này có thể sẽ được thực hiện trước năm 2020, thời điểm mà Mỹ dự kiến trở lại Mặt Trăng với tàu vũ trụ Orion và tên lửa Ares. Đoàn du hành gồm 2 người sẽ thu thập các mẫu đá trên một trong các thiên thể nhỏ này nhằm tìm những dấu vết về sự hình thành của hệ Mặt Trời. Chuyến du hành lượt đi và về sẽ kéo dài 3 tháng, trong đó có 1 tuần lưu lại trên tiểu hành tinh.
Paul Abell phát biểu: "Chúng tôi có thể dùng tên lửa Ares và tàu vũ trụ Orion, bỏ bớt 2 trong 4 chỗ ngồi, nhờ vậy tăng lượng thực phẩm, nước và oxy cần thiết cho chuyến du hành. Sứ mệnh có thể thực hiện trước năm 2020 nếu sử dụng tên lửa Atlas 5 đã có sẵn. Tất nhiên là với điều kiện không được trì hoãn chương trình Constellation thám hiểm Mặt Trăng được đưa ra cách đây 4 năm bởi Tổng thống Bush và được NASA xem như ưu tiên hàng đầu."
Tuy nhiên, điều trước tiên là phải chọn ra mục tiêu thích hợp. Phải tìm một tiểu hành tinh giống Trái Đất, có quỹ đạo gần tròn quay quanh Mặt Trời và nằm trên cùng mặt phẳng quỹ đạo của Mặt Trời. Để tiết kiệm nhiên liệu, thiên thể này cũng không được quá xa Trái Đất: xa nhất là 7,5 triệu km. Do có rất nhiều tiểu hành tinh, nên đường kính của nó sẽ không vượt quá 100m, tức cỡ một sân bóng bầu dục.

Theo Le Figaro, Đài TH Tp. Hồ Chí Minh

Thứ Ba, 11 tháng 12, 2007

Giảm muối, thuốc lá để cứu sống 14 triệu người



Trong thập kỷ tới, 14 triệu người sẽ được cứu sống nhờ giảm muối và không hút thuốc lá. King’s Fund, một tổ chức từ thiện ở Anh, đã đưa ra dự báo này dựa trên nghiên cứu ở 23 nước, trong đó có Việt Nam.

Mỗi năm sẽ có 5,5 triệu trường hợp tử vong được ngăn chặn nếu đánh thuế cao hơn đối với sản phẩm thuốc lá và đẩy mạnh các chiến dịch chống hút thuốc.

(Ảnh: redlightnaps.wordpress.com)

Số người tử vong hàng năm do các bệnh nguy hiểm, như ung thư và tim mạch, sẽ giảm đi 14 triệu trong thập kỷ tới nếu hạn chế sử dụng muối trong ăn uống và tăng cường các biện pháp chống hút thuốc lá. Năm 2005, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đặt chỉ tiêu giảm 2% số ca tử vong hàng năm do các bệnh mãn tính trong giai đoạn 2005 – 2015. Đó là các bệnh không lây, như bệnh tim, ung thư, tiểu đường...Để giúp WHO thực hiện chỉ tiêu đó, các chuyên gia thuộc King’s Fund, một tổ chức từ thiện ở Anh, đã nghiên cứu mối liên hệ giữa việc giảm tỉ lệ tử vong với việc hạn chế hút thuốc lá và cắt giảm 15% lượng muối trong ăn uống. Nghiên cứu này được thực hiện đối với 23 nước được xem là chiếm đến 80% gánh nặng do bệnh tật mãn tính gây ra trên toàn thế giới. Trong số các nước này có Mỹ, Nga, Ấn Độ, Ethiopia, Burna, Nigeria và Việt Nam. Theo nhóm nghiên cứu, nếu mỗi người chỉ sử dụng từ 3 – 4,5 gram muối trong ăn uống hàng ngày – tức 30% ít hơn mức trung bình hiện nay – thì đến năm 2015, số lượng tử vong hàng năm trên toàn thế giới sẽ giảm đi 8,5 triệu người.

Trong những xã hội ít dùng muối trong ăn uống thì huyết áp của người lớn tuổi có xu hướng ở mức gần giống như khi họ đang ở lứa tuổi 20. (Ảnh: images.jupiterimages.com)
Ông Perviz Asaria, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: “Ở những nước có lượng muối tiêu thụ cao thì huyết áp người dân sẽ tăng đáng kể khi họ càng lớn tuổi. Ngược lại, trong những xã hội bộ tộc – nơi mà muối không có đủ để dùng hoặc ít được dùng trong thực phẩm – thì huyết áp của người lớn tuổi có xu hướng ở mức giống như khi họ đang ở lứa tuổi 20”. Các nhà khoa học từ lâu đã khẳng định huyết áp cao là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ra các bệnh về tim mạch. Do đó, các tác giả của nghiên cứu này khuyên mọi người nên ăn nước chấm có nồng độ muối thấp, tránh dùng thức ăn mặn và nên dùng ít muối hơn trong tẩm ướp thực phẩm. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mỗi năm sẽ có khoảng 5,5 triệu trường hợp tử vong được ngăn chặn nếu chính phủ các nước đánh thuế cao hơn đối với sản phẩm thuốc lá, và đẩy mạnh hơn nữa các chiến dịch chống hút thuốc ở nơi làm việc cũng như nơi công cộng. Các chuyên gia cũng kêu gọi tăng cường thực hiện Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá của WHO. Kết quả nghiên cứu này vừa được công bố trên tạp chí y học The Lancet ở Anh.
Quang Thịnh (Theo VOA)

Thứ Sáu, 30 tháng 11, 2007

9 điều bạn chưa biết về bộ não con người

Não người... Đó là một bí ẩn mà nhân loại còn đang khám phá. Điều kỳ lạ là, vỏ não với độ dày chỉ vài mm, nhưng chứa tới 75% các tế bào não và là nơi lưu giữ “ký ức”, suy nghĩ, tính cách, đặc điểm, cảm xúc và ý thức của con người.
Não người... Đó là một bí ẩn mà nhân loại còn đang khám phá (Ảnh minh họa: http://managementcraft.typepad.com)
1. Vỏ não, với độ dày chỉ vài mm, nhưng chứa tới 75% các tế bào não (khoảng từ 10 cho tới 100 tỉ tế bào). Vỏ não chính là nơi lưu giữ “ký ức”, suy nghĩ, tính cách, đặc điểm, cảm xúc và ý thức của con người.
2. Bộ não người có kích thước chỉ bằng 2 nắm tay. Nhưng khi trải phẳng ra, kích thước của não người có thể to bằng kích thước của một quả bóng rổ.
3. Vậy bộ não hình thành cảm giác như thế nào? Trong não có trên 30 nơi xử lý thông tin do mắt đưa lên. Ở phần vỏ não phụ trách cơ quan thị giác (visual cortex) và một khu vực liền kề đó, thông tin được phân loại, gắn kết và đánh dấu địa chỉ. Một vùng thứ 3 có trách nhiệm xác định hình dạng và chuyển động của vật. Vùng thứ tư phụ trách cả màu sắc và hình dạng, trong khi vùng thứ 5 theo dõi và vẽ ra bản đồ giúp chúng ta hiểu và đi theo chuyển động của vật.
4. Một điểm khác biệt lớn giữa não người và bộ nhớ máy tính: các chức năng của não người là các tín hiệu thuộc về hóa học chứ không phải tín hiệu điện. Não người không cần lập trình và hoạt động một cách tự phát.
Một vài nơ-ron có thể phản ứng tới 1.000 tín hiệu nhận được từ các cơ quan cảm thụ hoặc từ các nơ-ron khác (được gọi là hiện tượng tiếp hợp).
Ví dụ, ở cơ quan khứu giác (bị suy giảm nhiều ở cơ thể người) có tới 6 triệu nơ-ron hoạt động, mỗi nơ-ron nhận khoảng 10.000 tín hiệu từ các nơ-ron lân cận.
5. Mỗi nơ-ron trong não người đều có các tế bào phụ (khoa học gọi là glial). Những tế bào này giữ cho não luôn kết dính, hoạt động như một bộ phận cách ly điện giữa các nơ-ron, chống tiêm nhiễm và hình thành một hàng rào bảo vệ.
6. Bộ nhớ là gì? Thật khó có thể trả lời cặn kẽ bộ nhớ là gì! Nhưng các nhà khoa học đã phân biệt bộ nhớ tuyên nhận - declarative (các đồ vật) và bộ nhớ thủ tục - procedural (thói quen và tập tục).
Có nhiều loại bộ nhớ: bộ nhớ rất ngắn hạn, bộ nhớ ngắn hạn, bộ nhớ tạm thời - lưu giữ những thực tế vừa xảy ra, và bộ nhớ dài hạn - được lưu lại thành kỹ năng. Bộ nhớ dài hạn có liên quan đến vỏ não trước và các thông tin sau khi đã được chọn lọc để lưu vào bộ nhớ dài hạn sẽ truyền các xung điện qua một phần của bộ não gọi là hippocampus (tạm dịch là cá ngựa), quá trình cung cấp năng lượng cho bộ nhớ dài hạn, làm tăng khả năng của các nơ-ron để truyền tải thông điệp.
Một lý thuyết khác cho rằng các nhịp điệu điện trong não có liên quan mật thiết đến nhau. Những dao động lặp đi lặp lại (giống nhịp trống) giúp liên kết giữa các thông tin giữ lại được và chuyển động trong khi rất nhiều tế bào não được huy động.
Các nhà khoa học tin rằng có nhiều loại bộ nhớ được lưu lại tại các phần của bộ não, mỗi khái niệm trong bộ nhớ ở phần đó đều có liên quan đến nhau.
Hạch hạnh nhân, một nhân ở đáy não, xử lý các ký ức liên quan đến sự sợ hãi. Các tuyến basal gắn với thói quen và các kỹ năng vật lý, trong khi tiểu não lại liên kết với quá trình tiếp thu và những phản xạ có điều kiện.
7. Hoạt động ngôn từ phức tạp của con người có quan hệ với 2 nơi trên bộ não. Những gì chúng ta muốn nói được bắt đầu ở một phần của vỏ não trái gọi là “vùng Wernickle”. Vùng này trao đổi thông tin với “vùng Broca”, đảm bảo các quy tắc ngữ pháp. Xung điện đi từ những vùng này tới các cơ tham gia vào hoạt động phát ngôn. Những vùng này được gắn với các cơ quan thị giác (giúp chúng ta có thể đọc được), các cơ quan thính giác (giúp nghe thấy những gì người khác nói, hiểu và trả lời) và cũng có một nơi (gọi là ngân hàng bộ nhớ) giúp nhớ lại những ý kiến có giá trị.
8. Liên kết giữa các nơ-ron thay đổi liên tục, và khi không dùng đến chúng có thể tự động ẩn đi. Đó là lý do tại sao bộ não luôn cần những kích thích liên tục trong trí óc và các trò chơi tư duy.
Những đứa trẻ mới sinh không bị mù, nhưng chúng phải phát triển các cơ quan thị giác. Thoạt đầu, chúng chỉ nhìn thấy những vật ở gần kề. Dần dần, chúng bắt đầu nhìn được những vật đầy đủ 3 chiều khi có khả năng phân biệt được các hình ảnh do mắt đem lại. Nếu một trong hai mắt lúc đó bị vỗ nhẹ, đứa bé sẽ không thể nhìn thấy gì, vì khi tín hiệu đi vào từ mắt còn lại sẽ kiểm soát phần vỏ não phụ trách các cơ quan thị giác.
Âm nhạc giúp phát triển khả năng phát ngôn và cư xử xã hội của trẻ. Những đứa trẻ được học thêm ở các lớp nhạc có khả năng nói tốt hơn và đọc nhanh hơn những đứa khác. Các dụng cụ này có tác dụng nhiều trong việc phát triển kỹ năng của trẻ.
9. Bán cầu não phải có quan hệ mật thiết với xúc cảm và những ảnh hưởng của âm nhạc, trong khi bán cầu não trái thiên về phân tích hơn, có quan hệ với tư duy và khả năng lôgic.
Bùi Thành (Theo Softpedia)

Thứ Ba, 13 tháng 11, 2007

Hình ảnh ấn tượng về tia chớp

Những tia chớp lóe sáng trong đêm tối tạo nên một cảnh tượng huy hoàng mà cũng đầy ma lực. > Ảnh đẹp thiên nhiên





Lỗ đen vũ trụ

Lỗ đen có kích thước tương đương hạt nhân nguyên tử, thiên hà "ăn thịt", những hạt vật chất có khả năng đâm xuyên qua lớp chì dày hàng chục km chỉ là vài trong số những phát hiện gây sốc nhất về không gian bên ngoài trái đất.
Phản vật chất
Giống như siêu nhân hay người dơi, các phân tử cấu thành nên vật chất luôn có những phiên bản đối nghịch với chúng. Chẳng hạn, một electron có điện tích âm, nhưng phản vật chất của nó, positron, có điện tích dương. Vật chất và phản vật chất hủy diệt lẫn nhau khi va chạm và khối lượng của chúng biến thành năng lượng theo công thức E=mc2 của Einstein. Trong tương lai, một số tàu vũ trụ sẽ được trang bị động cơ phản vật chất.
Những lỗ đen siêu nhỏ
Hàng vạn "tiểu lỗ đen" như thế này đang nằm rải rác trong hệ mặt trời. Ảnh: space.com.
Nếu một lý thuyết mới về lực trọng trường được chứng minh là đúng thì có thể nói rằng, nằm rải rác trong hệ mặt trời của chúng ta là hàng chục nghìn lỗ đen siêu nhỏ, mỗi cái có kích thước chỉ bằng hạt nhân nguyên tử. Không giống như lỗ đen khổng lồ mà người ta thường nói đến, lỗ đen siêu nhỏ là tàn dư của vụ nổ lớn (Big Bang) - sự kiện được cho là khai sinh ra vũ trụ. Chúng tác động tới không-thời gian theo một cách thức hoàn toàn khác với lỗ đen khổng lồ do có mối liên hệ với chiều thứ năm trong không gian.
Bức xạ tàn dư của vũ trụ
Được biết đến với ký hiệu CMB (Cosmic Microwave Background), loại bức xạ này là những dạng vật chất đầu tiên được sinh ra từ vụ nổ lớn Big Bang. Năm 1965, hai nhà khoa học Arno Penzias và Robert Wilson thuộc một viện nghiên cứu của hãng Bell Telephone, khi cố gắng giảm tiếng ồn ở một ăngten để có thể liên lạc tốt hơn với vệ tinh Echo, đã bất ngờ phát hiện ra những chùm sóng vi ba tới từ vũ trụ. Ngay trong năm đó, nhiều nhà khoa học đã xác định rằng các sóng vi ba đó chính là bức xạ tàn dư của vụ nổ lớn. Những nghiên cứu mới nhất cho thấy nhiệt độ của CMB vào khoảng -270 độ C. CMB còn được gọi bằng một tên khác: bức xạ phông vi ba của vũ trụ.Vật chất đen
Vật chất đen. Ảnh: space.com.
Các nhà khoa học nghĩ rằng vật chất đen chiếm phần lớn lượng vật chất trong vũ trụ. Nhưng ngay cả khi có được các công nghệ hiện đại nhất, họ vẫn chưa thể chứng minh được giả thuyết đó. Người ta cho rằng các hạt neutrino siêu nhẹ và những lỗ đen không nhìn thấy chính là một phần của vật chất đen. Mặc dù vậy, nhiều nhà thiên văn học vẫn nghi ngờ về sự tồn tại của nó. Họ cho rằng những bí ẩn xung quanh vật chất đen chỉ có thể được giải thích khi chúng ta hiểu rõ hơn về lực trọng trường.
Ngoại hành tinh
Một ngoại hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời. Ảnh: space.com.
Cho đến tận đầu những năm 90, giới thiên văn học mới chỉ biết đến những hành tinh có cấu tạo và quỹ đạo tương tự những hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta. Nhưng kể từ đó tới nay, các nhà khoa học đã phát hiện được 209 hành tinh nằm ngoài thái dương hệ. Được gọi là ngoại hành tinh, những thiên thể này có cấu tạo đa dạng. Chúng có thể là những đám bụi khí lớn có khối lượng không đáng kể cho tới một quả cầu đá khổng lồ quay quanh những ngôi sao lùn đỏ. Tuy nhiên, nỗ lực tìm kiếm một hành tinh giống hệt trái đất vẫn chưa mang đến bất kỳ kết quả khả quan nào. Nhìn chung, các nhà thiên văn học tin rằng những công nghệ tương lai sẽ giúp con người tìm ra những hành tinh giống như Trái Đất.
Sóng trọng trường
Ngay từ năm 1916, nhà vật lý thiên tài Einstein đã tiên đoán về sự tồn tại của sóng trọng trường trong thuyết tương đối tổng quát của ông. Theo định nghĩa của Einstein, sóng trọng trường là những nhiễu loạn hình học của không-thời gian lan truyền với tốc độ ánh sáng.
Về hình dạng, sóng trọng trường không khác gì sóng trên mặt nước. Ảnh: space.com.
Về nguồn phát sinh, có giả thiết cho rằng những thiên thể nặng và di chuyển nhanh có thể phát ra sóng trọng trường, giống như hiện tượng phát sóng điện từ của các hạt mang điện. Tuy nhiên, có người lại cho rằng chỉ có những vật thể không có dạng hình cầu mới phát sóng trọng trường. Do sóng trọng trường rất yếu nên các nhà khoa học không thể tạo ra nó trong phòng thí nghiệm. Họ buộc phải trông chờ vào những sự kiện dữ dội trong vũ trụ, chẳng hạn như sự sáp nhập của hai lỗ đen hay hai ngôi sao neutron, mới có thể đo đạc được loại sóng này.
Những "kẻ ăn thịt" trong vũ trụ
Hình ảnh mô phỏng hiện tượng va chạm giữa thiên hà Andromeda và dải Ngân hà.
Ảnh: space.com.
Giống như những sinh vật trên Trái Đất, các thiên hà có thể "ăn" lẫn nhau và nhờ đó mà chúng tiến hóa. Andromeda, thiên hà nằm sát dải Ngân hà, đang trong quá trình nuốt chửng nhiều vệ tinh của nó. Hơn một chục chòm sao nằm rải rác khắp Andromeda. Các nhà khoa học cho rằng chúng là tàn dư còn sót lại sau những "bữa ăn" của thiên hà. Hình ảnh bên phải mô phỏng hiện tượng va chạm giữa Andromeda và dải Ngân hà của chúng ta , một hiện tượng chỉ xảy ra khoảng 3 tỷ năm một lần.
Hạt neutrino
Chúng là những hạt cơ bản có điện tích trung hòa và hầu như không có trọng lượng. Neutrino có thể đi xuyên qua một lớp chì dày hàng chục km. Một số neutrino đang đi xuyên qua cơ thể bạn khi bạn đọc bài báo này. Những hạt "ma" này được tạo ra ở bên trong những đám lửa của các ngôi sao và những vụ nổ khủng khiếp (supernova) của các ngôi sao sắp chết.
Quasar
Ảnh của một quasar có tên 3C 273, được chụp vào năm 1979. Ảnh: space.com.
Chúng là những thiên thể có đường kính dưới một năm ánh sáng nhưng lại là nguồn phát bức xạ mạnh nhất. Dù nằm ở tận rìa vũ trụ, ánh sáng của các quasar vẫn tới được hành tinh của chúng ta. Sự tồn tại của chúng nhắc nhở các nhà khoa học về tình trạng hỗn mang trong buổi bình minh sơ khai của vũ trụ. Năng lượng mà một quasar giải phóng ra lớn hơn nhiều so với năng lượng của hàng trăm thiên hà. Sau đây là điều duy nhất mà các nhà khoa học đồng ý được với nhau: quasar là những lỗ đen khổng lồ nằm ở trung tâm của những thiên hà xa xôi.
Năng lượng chân không
Vật lý lượng tử nói với chúng ta rằng những khoảng trống trong vũ trụ là nơi trú ngụ của những hạt vật chất có kích thước nhỏ hơn hạt nhân (được gọi là hạt hạ nguyên tử). Chúng liên tục được sinh ra và hủy diệt. Sự tồn tại ngắn ngủi của các hạt hạ nguyên tử mang đến từng cm khối không gian một năng lượng nhất định. Theo thuyết tương đối tổng quát, năng lượng này tạo ra một lực phản trọng trường khiến không gian giãn nở. Tuy nhiên, cho đến nay điều này vẫn chưa được kiểm chứng. Chẳng ai biết nguyên nhân thực sự gây ra sự giãn nở với tốc độ ngày càng tăng của vũ trụ.
Việt Linh (theo Space.com)

Thứ Năm, 8 tháng 11, 2007

Ảnh vầng hào quang trên bầu trời

Ánh sáng của mặt trời xuyên qua các đám mây hay ẩn hiện trong làn mưa tạo nên những vầng hào quang lung linh huyền ảo trên bầu trời. > Ảnh hoàng hôn và bình minh


































Tạo ra 'siêu chuột' trong phòng thí nghiệm

Những con chuột biến đổi gene chạy nhanh gấp đôi so với bình thường, sống lâu hơn và cũng sinh nở muộn hơn vừa được tạo ra trong phòng thí nghiệm ở Mỹ.
Nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Reserve Case Western ở Cleveland, bang Ohio, Mỹ.
Số chuột trên ra đời để phục vụ việc nghiên cứu ảnh hưởng của tác nhân hoá sinh học lên cơ chế trao đổi chất, từ đó giúp các nhà khoa học hiểu được bệnh tật và sức khoẻ con người.
Các thử nghiệm cho thấy những con vật biến đổi gene này có thể chạy tới 6 kilomét với tốc độ 20 mét mỗi phút trên máy chạy, và liên tục trong 6 tiếng.
"Cơ chế chuyển hoá của chúng tương tự như Lance Armstrong trên chiếc xe đạp, với việc sử dụng chủ yếu các axit béo để sinh năng lượng và tạo ra rất ít axit lăctic - một axit độc cho cơ thể", giáo sư Richard Hanson, tác giả của báo cáo cho biết.
"Trong cơ của các con chuột này có nhiều ty thể hơn hẳn (ty thể là những động cơ tí hon trong tế bào, giúp sản sinh năng lượng). Vì lý do nào đó, số lượng ty thể của những con này nhiều gấp khoảng 10 lần so với những con cùng lứa", ông nói.
Các nhà khoa học cũng phát hiện thấy chuột chuyển gene ăn nhiều gấp đôi đồng loại, nhưng cũng nặng hơn gấp đôi. Ngoài ra, chúng có thể lùi tuổi sinh sản đến năm lên 3 - tương đương với một phụ nữ 80 tuổi sinh con.
Có ý kiến chỉ trích cho rằng nghiên cứu này và những công trình tương tự trên chuột có thể mở màn cho việc lạm dụng trong phòng thí nghiệm, chẳng hạn tạo ra các liệu pháp gene để cải thiện sức chạy của vận động viên.
Tuy nhiên, giáo sư Hanson phủ nhận quan điểm này. "Ở thời điểm hiện nay, việc đưa gene vào cơ là không thể. Nó vô đạo đức. Và tôi không nghĩ rằng người ta sẽ muốn làm điều đó. Chúng tôi cũng nhận thấy những con vật biến đổi gene khá hung hăng".
Các chuyên gia cho biết công trình này có thể giúp họ hiểu hơn những tình trạng của con người, chẳng hạn những lúc người ta dễ lãng phí cơ bắp của mình.
Thuận An (theo BBC)